Słownik pojęć prawa nieletnich
Demoralizacja
Zachowanie nieletniego wykazujące poważne zaburzenie przystosowania społecznego, stwierdzane przez sąd rodzinny — podstawa do zastosowania środków wychowawczych wobec dzieci od 10. do 18. roku życia.
Synonimy / warianty: przejawy demoralizacji
Pełna definicja
Demoralizacja w polskim prawie to pojęcie węższe niż w języku potocznym — oznacza obiektywnie stwierdzone, trwałe i poważne naruszanie norm społecznych, etycznych lub prawnych przez nieletniego. Nie każde niesforne zachowanie jest demoralizacją w sensie prawnym. O stwierdzeniu demoralizacji decyduje sąd rodzinny, zwykle po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego i opinii psychologicznej.
Ustawodawca wymienia klasyczne przejawy demoralizacji: systematyczne wagary i uchylanie się od obowiązku szkolnego, używanie alkoholu lub innych środków odurzających, uprawianie nierządu, włóczęgostwo, udział w grupach przestępczych. Lista w ustawie nie jest zamknięta — sąd ocenia zachowanie w kontekście wieku i sytuacji rodzinnej.
Podstawa prawna
- Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich z 9 czerwca 2022 r. — art. 1 ust. 2 pkt 1 i art. 4
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ważne niuanse
Demoralizacja to stan, nie jednorazowy czyn. Dlatego do stwierdzenia demoralizacji zwykle potrzeba szerszej dokumentacji — wywiadu środowiskowego, informacji ze szkoły, opinii psychologicznej. Pojedyncze zachowanie ryzykowne zwykle nie prowadzi do orzeczenia środków wychowawczych.